Heel wat menopauzale vrouwen worden geplaagd door typische kwaaltjes. Die kwaaltjes hebben in oorsprong meestal dezelfde oorzaak. Symptoombestrijding kan helpen, maar eigenlijk is het beter om de klachten bij hun oorsprong aan te pakken: de afname van de vrouwelijke hormoonproductie.

Deze geleidelijke afname van vrouwelijke hormonen begint gemiddeld al zo’n achttal jaar voor de eigenlijke menopauze intreedt. Gemiddeld begint de menopauze ergens tussen de leeftijd van 45 en 55 jaar, wat betekent dat je dus al vanaf je 38ste signalen kan beginnen opmerken die aan de menopauze gerelateerd zijn.

Wat zijn de meest voorkomende klachten?

1. Opvliegers en nachtelijk zweten

Deze klacht ontstaat doordat een dalende productie van oestrogeen invloed uitoefent op je hypothalamus, het centrale regelorgaan van je hormonen dat ook een cruciale rol speelt in het reguleren van je lichaamstemperatuur. Door de sterke afname in oestrogeen raakt je hypothalamus in de war. Het gevolg is dat je hartritme en bloedcirculatie sterk toenemen en je bloedvaten verwijden. Je temperatuur gaat de hoogte in en je hebt het heeeeeel erg warm.

2. Nervositeit en depressieve gevoelens

De hormoonproducerende organen staan allemaal met elkaar in verbinding en beïnvloeden elkaar. De afname van vrouwelijke hormonen is op die manier ook van grote invloed op je bijnieren. Die moeten immers voor een deel de taak van de eierstokken overnemen. Je bijnieren kunnen hierdoor teveel cortisol gaan produceren. Die overproductie van cortisol verhindert een vlotte opname van serotonine in je hersenen. Als je weet dat serotonine zorgt voor een kalm, rustig en tevreden gevoel, snap je dat een tekort hieraan je het tegenovergestelde gevoel kan bezorgen.

3. Gewichtstoename

Ook dit heeft te maken met je bijnieren die te lijden hebben onder de hormoonschommelingen en daardoor teveel cortisol aanmaken. Cortisol triggert op zijn beurt in je pancreas de aanmaak van insuline. Zoals je waarschijnlijk weet is insuline verantwoordelijk voor de stabiliteit van je bloedsuiker en helpt het om suiker uit de bloedstroom te halen en in je spieren op te slaan. Wanneer er echter een overschot is aan suiker, wordt die opgeslagen in je vetcellen. Doordat je suikerpeil in je bloed hierna opnieuw daalt, zal je weer zin krijgen in iets lekkers en op die manier beland je in een vicieuze cirkel. De dynamiek tussen cortisol en insuline blokkeert daarnaast ook nog eens de vetverbranding. Gevolg: je komt aan.

4. Vaginale droogte en infecties

De afname van oestrogeen beïvloedt ook de werking van kliertjes die zich in het slijmvlies van de baarmoederhals bevinden. Die kliertjes produceren normaal gezien een lichtjes zure afscheiding die je vagina soepel en vochtig houdt en die infecties voorkomt. Wanneer het oestrogeengehalte zakt, wordt ook de werking van deze kliertjes zwakker waardoor je last kan krijgen van vaginale droogte en van frequente vaginale (schimmel)infecties.

De remedies

Zoals je ziet, zijn al deze symptomen terug te brengen tot één oorzaak: de afname van de vrouwelijke hormonen. Er bestaan verschillende manieren om die natuurlijke afname van hormonen te counteren, waaronder HST (hormonale substitutie therapie) of het gebruik van bio-identieke hormonen. Je kan echter ook op een puur natuurlijke manier te werk gaan en gebruik maken van fantastische stoffen die de plantenwereld te bieden heeft: de fyto-oestrogenen.

Fyto-oestrogenen zijn stoffen die in bepaalde planten voorkomen en die een zwak oestrogeenachtige werking hebben. Het voordeel van fyto-oestrogenen is dat ze opnieuw evenwicht kunnen brengen in je hormoonhuishouding. Dat komt doordat deze plantenstoffen binden aan de oestrogeenreceptor in je lichaam, waardoor je lichaam denkt dat de hormoonproductie nog inorde is. Menopauzale symptomen zullen daardoor verminderen of verdwijnen.

Fyto-oestrogenen vind je in heel wat plantaardige voedingsmiddelen. De plant die het meest gekend is voor zijn gehalte aan fyto-oestrogeen is waarschijnlijk soja. Toch ben ik geen voorstander van soja (althans niet in zijn ongefermenteerde vorm) omdat het je schildklier kan verhinderen om goed te functioneren. Je haalt fyto-oestrogenen beter uit andere voedingsmiddelen zoals bijvoorbeeld peulvruchten, granaatappels of lijnzaad.

Weet je van jezelf dat je geen peulvruchtenfan bent of dat je niet voldoende plantaardige voedingsmiddelen eet, dan kan je je toevlucht zoeken tot kruiden.

Top 3 hormoonregulerende kruiden tijdens (en voor) de menopauze

  1. Salie

    Over de toepassing van dit kruid tijdens de menopauze schreef ik al eerder in mijn eerste boek Puur natuurlijk vrouw. Salie is dan ook een fantastisch kruid dat op een heel zachte manier een oestrogeentekort aanvult (en de oestrogeenproductie afremt als er een overmaat aanwezig is). Bovendien werkt salie ook nog eens kalmerend op je warmteregulerend centrum waardoor ook opvliegers afnemen.

  2. Wilde yam

    Ik schreef op deze blog al eens over dit kruid omdat het zo goed werkt tegen krampen. Het kruid bevat stoffen die gelijkaardige eigenschappen hebben als DHEA (*), het hormoon dat beschouwd wordt als de moeder van alle hormonen en dat in hoge mate bepaalt hoe vitaal je blijft. Het helpt de hormonale balans op peil te houden doordat het de bouwstenen voor je hormonen aanlevert.

    (*)Een interessant weetje is dat DHEA piekt rond je twintigste en dat je als vrouw 50% minder DHEA hebt op je vijftigste. Mannen moeten het op hun vijftigste stellen met gemiddeld 57% minder DHEA. (Alle vrouwen die beweren dat een vrouw sneller veroudert dan een man: think again! 😉

    3. Rode klaver

    Bevat eveneens fyto-oestrogenen die je hormoonmetabolisme mee helpen regelen. Je kan er erg lekkere thee van maken die wat smaakt naar zwarte thee.

Top tip tegen vaginale droogte

Naast een adequate aanvoer van fyto-oestrogenen kan je tegen vaginale droogte ook het essentiële vetzuur omega 7 innemen. Dit vetzuur dat voorkomt in duindoornbessen heeft een bevochtigend effect op alle droge slijmvliezen en weefsels en werkt daarom niet alleen voortreffelijk tegen vaginale droogte maar ook tegen droge ogen, huid en mond. Je vindt het in de meeste natuurwinkels.

 

 

 

 

 

 

 

 

De functie van adaptogene kruiden tijdens de menopauze

Adaptogenen zijn kruiden die je helpen om je aanpassingsvermogen bij alle vormen van stress (zowel fysiek, emotioneel als mentaal) te verhogen. Ze ondersteunen en herstellen je bijnieren en ze vervullen een belangrijke rol in het verminderen van menopauzale klachten.

Deze kruiden zijn geen stimulantia (zoals bijvoorbeeld koffie). Ze geven je dus geen instantenergie, maar zorgen er – na een aantal maanden consistent gebruik – voor dat je hormonale systeem, je zenuwstelsel en je immuunsysteem – die onderling met elkaar verbonden zijn en door stress ontregeld raken – opnieuw in evenwicht gebracht worden, beter gaan functioneren en sterker worden.

De adaptogene kruiden waarnaar het meeste onderzoek is geleverd, zijn zo goed als allemaal uitheemse kruiden. Ginseng is daarvan wellicht het bekendste en ook het meest onderzochte adaptogeen. Hoewel er veel minder onderzoek gedaan werd naar onze inheemse kruiden, is het erg moeilijk te geloven dat de natuur al die wonderbaarlijke adaptogene planten alleen maar ver weg zou laten groeien.

Van brandnetel wordt over het algemeen dan ook aangenomen dat het een adaptogene werking heeft. Dat komt uiteraard doordat hij een krachtig versterkend effect op de bijnieren heeft. Van brandnetel moet je echter geen instant effect verwachten. Je dient het consequent en over een langere periode te gebruiken om er effect van te hebben. Na een tijdje zal je dan merken dat je symptomen afnemen doordat de brandnetel je volledige zenuw- en hormoonstelsel hersteld en versterkt heeft. Hij heeft er dan uiteindelijk voor gezorgd dat je lichaam opnieuw de switch kan maken van het draaien op stresshormonen (wat je bijnieren steeds verder uitput) naar het draaien op de normale energievoorziening via je metabolisme. Een goeie zaak, want als je lichaam continu op stresshormonen draait, dan lijdt je metabolisme daaronder met als gevolg een slechtere spijsvertering, slechtere ontgifting en eliminatie (lees: constipatie), slechtere bloedsomloop en vaak ook gewichtstoename. De brandnetel geeft je metabolisme weer een duwtje en verhelpt daardoor ook deze kwaaltjes.

Een extra pluspunt voor de brandnetel is dat hij maar liefst honderd keer zoveel calcium bevat als eenzelfde hoeveelheid broccoli. Vandaar ook dat Alfred Vogel uit de brandnetel Urticalcin ontwikkelde. En daarvan kunnen je botten tijdens de menopauze uiteraard dankbaar gebruik maken.

Hoe kan je brandnetel gebruiken?

Van de brandnetel kan je zowel de bladeren als de zaadjes gebruiken.  De bladeren leveren je vooral extra veel voedingsstoffen en mineralen op. Het is het gemakkelijkst als je er een sterke thee van maakt op de volgende manier:

Doe tien gram gedroogde brandnetelbladeren in een glazen pot en overgiet met een liter heet water. Stop er een schijfje citroen bij. Laat de thee een hele nacht trekken en zeef hem de volgende ochtend af. Hij is het lekkerst als je hem goed gekoeld drinkt. Dan lijkt de smaak een beetje op ice tea.

Tijdens de zomer kan je ook het rijpe, groene brandnetelzaad, dat je in kleine trosjes aan de top van elke brandnetel ziet hangen, verzamelen. De adaptogene eigenschappen van het brandnetelzaad werden ontdekt door een herborist die opmerkte dat het zaad een eeuw geleden gebruikt werd om renpaarden betere prestaties te laten leveren. Hij probeerde het uit bij zijn door burn-out afgematte cliënten en zag tot zijn grote verbazing dat het werkte. En hoe!

Je kan heel makkelijk zelf een herstellende brandnetelzaadtinctuur maken voor je overwerkte bijnieren op de volgende manier:

Verzamel genoeg rijpe netelzaadjes om een potje mee te vullen. Overgiet de zaadjes met wodka of een neutrale sterkedrank van minstens 40% alcohol. Schud af en toe met het potje en laat de zaadjes minstens zes weken (langer mag) trekken in de sterkedrank. Filter ze er daarna uit en doe het kruidenaftreksel in bruine druppelflesjes met pipet. Je kan de tinctuur bewaren op je aanrecht of in je voorraadkast.

Bouw de dosis langzaam op tot je drie keer per dag 20 druppels neemt in wat water. Het zou kunnen dat deze dosis te klein is voor jou. Bouw dan gerust verder op tot je vier keer per dag 40 druppels neemt. De werkzame dosis is voor iedereen wat verschillend.

Netelzaadtinctuur is geen pepmiddel of geneesmiddel. Verwacht dus geen onmiddellijke werking. Meestal voel je geleidelijk aan verbetering. De meeste vrouwen voelen een sterke verbetering van de klachten na een drietal weken.

Deel deze pagina:

Deze post heeft 11 reacties

  1. Alweer een interessant en boeiend stukje, bedankt Anntje! Ik ben ook (nog steeds) in de greep van de menopauze maar heb er gelukkig niet al te veel last van. Vaginale droogte daarentegen ken ik al enkele jaren omdat ik diabetes heb. Vind je het raar dat ik daar de vaak geroemde kokosolie voor gebruik? ????
    Liefs, Jenny

    1. Hej Jenny! Nee, kokosolie is fantastisch in elke kamer van het huis! 😉 Duindoornolie pakt echter de oorzaak mee aan, dus is zeker ook het proberen waard. Liefs!

      1. Als ik het goed begrijp is duindoornolie ook nuttig bij droogte van mondslijmvliezen?

  2. bedankt, ik zal maar vlug de omega 7 kopen in plaats van de vaginale zalf voorgeschreven door specialiste. Dat zal wat veiliger zijn.

    1. Hoi Marleen, de werking van oestrogeencrème voor vaginaal gebruik is zeer lokaal en de hormonen komen normaal gezien niet in je bloedstroom terecht. Maar omega 7 zou ook super moeten werken. Succes!

  3. Hallo Anntje

    Hoe zit het met vrouwen die hun baarmoeder en eierstokken zijn verwijderd?

    Want al die kruiden kunnen nu toch niet meer inwerken als alles is verwijderd?

    Zij hebben zeker een vervroegde menopauze?

    Wat raad je aan voor deze vrouwen?

    Liefs Ingrid Cnockaert

  4. Dag Anntje,

    Heb sinds een 2 tal weken last van opvliegers minstens 1 per uur, ben nu met de brandnetelzaad tinctuur begonnen 3 x 20 druppels en ook elke dag brandnetelzaadjes ook 1 liter brandnetelthee + 1 lt rode klaver thee per week en een kopje salie thee. Mag ik er nog wilde yamwortel bijnemen tinctuur of thee? Hopelijk ben ik vlug verlost van dit vervelende kwaaltje 🙂

    Groetjes
    Christel

    1. Zeker, de wilde yam mag je eventueel dagelijks bijnemen. Succes!

  5. Hallo Anntje, Mijn salieplant heeft witte vlekken op het blad. Kan ik dat nog gebruiken ? Wat kan ik eraan doen ? Groetjes, Veetle

    1. Dag Veerle, oei, waarschijnlijk heeft je salie een schimmelinfectie. Salie heeft voldoende zon nodig en niet overmatig veel water. Moeilijk om nog iets aan te doen, maar je zou kunnen proberen om hem een zonnig plekje te geven. Best niet meer gebruiken.

Geef een reactie

Sluit Menu