We zijn in de donkerste dagen van het jaar beland en dat eist hier en daar zijn tol: hoesten en kuchen, niezen en snotteren, … voor velen is dit nu de dagelijkse realiteit. Gelukkig weet de natuur daar wel raad mee. Je zal misschien denken dat er zo stilletjesaan niet veel groens meer te plukken valt daarbuiten, maar dan vergeet je de den.

Al in de tijd van kruidendeskundigen als Hildegard von Bingen en Rembert Dodoens – de bomma en de bompa van de kruidengeneeskunde – werden naalden en knoppen van dennenbomen in de winter volop gebruikt. Volgens Dodoens was dat goed om “de borst te zuiveren en fluimen op te lossen bij hoest” en ook “om lever en nieren te openen“. Recent wetenschappelijk onderzoek heeft ondertussen inderdaad aangetoond dat het gebruik van den een slijmoplossende en infectiewerende werking heeft.

Ik weet niet meteen wat Dodoens bedoelde met de “lever en nieren openen“, maar ik vermoed dat hij bedoelde dat dennennaalden de lever en nieren simpelweg beter doen werken. Het is wel zeker geweten dat den ook een algemeen versterkend effect heeft. Den is dus een tonicum, en dat effect heeft hij doordat hij pineen bevat: een stof die de bijnierschors stimuleert en die vermoeide mensen daarom goed kunnen gebruiken.

Leuk nieuws toch? Een plant die je energie geeft én die je hoest laat verdwijnen én er ook nog eens het hele jaar door zomaar staat groen te wezen. Maar hoe moet je dat nu gebruiken? Zo’n dennennaalden? Eten kan je ze niet. Wat je wel zou kunnen doen, is er een afkooksel van maken: een aantal takjes samen met wat water in een pannetje koken en afzeven. Wat rozemarijn, tijm of salie erbij en wat honing voor de smaak.

Nog véél en véél lekkerder is de volgende zelfgemaakte dennenhoningAls je dit eenmaal gemaakt hebt, dan maak je het nog. Je doet het zo:

Neem een glazen pot. Snijd de dennentakjes in kleinere stukken en vul er de pot voor drie vierde mee. Overgiet de dennentakjes daarna met een lopende honingsoort, zoals acacia honing. Laat dit een week staan op een ietwat warmere plaats (bijvoorbeeld op een rekje boven de chauffage, bij het fornuis of naast de kachel). Na een week zeef je de naalden eruit. Wens jezelf proficiat en geniet van je eigen, zelfgemaakte, weerstandsverhogende en energiegevende dennenhoning!

Heb je nog wat dennennaalden over en krijg je ze niet allemaal in je honingpot? Stop ze dan in washandje, hang het aan je badkraan en laat een lekker warm bad vollopen. De dennengeur vult je hele badkamer en zorgt voor een opkikker van jewelste. Dennennaalden gebruik je daarom best niet ‘s avonds, tenzij je nog een spannend feest voor de boeg hebt.

Vooraleer je nu het bos in holt om den te plukken, wil ik je wel nog het volgende zeggen: snijd nooit, maar dan ook nooit de top af van een dennenboom! Je maakt hem dan gevoelig voor schimmels en ziektes en de kans is groot dat de boom het dan niet overleeft. Wees dus niet te gulzig en knip enkel een kleine hoeveelheid naalden af die je gebruikt (dat geldt overigens voor elk kruid dat je oogst uit de natuur). De winter is geen snoeiseizoen en al kan de den een paar takjes hier en daar wel missen, tevéél groen afknippen doet de boom geen goed.

Deel deze pagina:

Deze post heeft 22 reacties

  1. Bedankt voor de interessante tip!
    Hierbij een vraagje: als veganist mijd ik honing; zou het ook goed werken met agavesiroop of ahornsiroop?
    Alvast bedankt!
    Lode

    1. Dag Lode, ik moet je het antwoord hierop helaas schuldig blijven, want heb er geen ervaring mee. Misschien kan je het eens proberen en ons dan berichten of het gelukt is? De medicinale eigenschappen van de honing loop je dan natuurlijk wel mis.
      Succes!

  2. En als diabeet is honing nu niet het uitgelezen middel voor mij .. hoe zou je hem nog kunnen verwerken? Van den thee heb ik nog nooit gehoord. Zou je er misschien een tinctuur van kunnen maken? Maar hoe zou je die tinctuur dan gebruiken … als ingredient in een borstzalf?

    Helaas zijn bomen niet meteen aan bod gekomen in mijn herboristenopleiding, da’s dus een serieus gat in mijn kennis daar.

    Dank je voor dit artikel, ‘t heeft me ‘t een en andere bijgeleerd 🙂

    1. Dag Liam, als je geen honing mag gebruiken, zou ik gaan voor het afkooksel (naalden 20 minuten afkoken in water met eventueel rozemarijn, salie, … erbij). Wat je ook kan doen, is er een lekkere olie van trekken. Is hetzelfde bereidingsproces als met de honing, maar dan in olijfolie. Veel plezier ermee!

  3. Interessant & inspirerend! Hoe weet ik welke dennensoort ik kan gebruiken? Zijn er dennen die ik absoluut niet kan gebruiken? (ik heb, denk ik, een servische den in de tuin)

    1. Een Servische den is eigenlijk geen den, maar een spar. Persoonlijk gebruik ik enkel de dennennaalden (die zijn veel langer dan sparrennaalden en staan bij elkaar), omdat er van de verschillende soorten den geen toxische varianten zijn. In de sparrenfamilie (Picea en Abies) zijn die er wel. Goed opzoeken wat je gebruikt dus.

  4. Gaat het hier over de echte den: Pinus (sylvestris) of de zogenaamde denneboom of kerstboom wat eigenlijk een spar: Picea (abies) is?

    1. Het gaat wel degelijk over Pinus en niet over Picea of Abies.

  5. Mooi he, hoe de natuur voor ons zorgt!
    Nu nog op zoek naar een den op het natte veen waar ik woon.
    Welke Pinus werkt het beste, Anntje?
    Groetjes,José

  6. Hallo Anntje, wat een interessant artikel , dat wil ik graag gaan uit proberen. Ik heb 2 vraagjes, zijn het gewoon de dennenbomen in het bos wat je er voor gebruikt ? en mijn kleinzoon van een half jaar is erg veel verkouden en heeft ook veel slijm op de longetjes… mag hij het drankje ook?

    gr Iris

    1. Voor kleine kindjes zou ik in dat geval eerder voor koningskaars (toorts of Verbascum tapsus) kiezen. Je kan een aftreksel maken van 10 gram kruid op een liter heet water, 1 uur laten trekken en zeven door een neteldoek. Het is belangrijk dat je de neteldoek gebruikt, omdat er haartjes op de bladeren staan en die kunnen irriterend werken als je ze er niet uitzeeft.

      1. super!!! dank je wel! ga het gelijk proberen.
        Ook honing toevoegen?

        1. Iris, kindjes onder een jaar mogen geen honing. Dus gewoon zo geven dus.

  7. antje zijn dat alleen de naalden die men daarvoor gebruikt of volledige takjes ?

  8. Hej Anntje, vorig weekend had ik net verse dennennaalden geplukt op een wandeling (in mijn omgeving vind ik ze nauwelijks). Ik heb er heerlijke thee van gemaakt, in een mengeling van de gesneden dennennaalden met wat Rode zonnehoed, Ginkgoblad en een Rozenbottel. Yummie yummie!
    De naalden die ik nog over had, staan inmiddels te macereren in olie, samen met wat vers geoogste Rozemarijn. Van die olie ga ik baardbalsem maken! (=warm mengen met sheaboter en beetje bijenwas), maar dat is pas over een week of zes, als de olie mooi groen ziet. De baardbalsem wordt door mijn man gebruikt om de huid onder zijn baard te verzachten. Ook goed bruikbaar als handbalsem voor ruwe handen.
    Als ik volgende keer nog eens dennen tegenkom, wordt het dennenhoning hoor! Dank je voor de reuze tip, weer een receptje bij in mijn schriftje! 😉

    1. Nicky, dankjewel voor het ideetje van de baardbalsem! Nog nooit van gehoord, maar je brengt me op ideeën. Je gebruikt veel rode zonnehoed in je theemengelingen hé. Ga ik toch ook eens doen, ik gebruik het nauwelijks als theekruid.

      1. Yep, het werkt zachter en gemoedelijker dan de toch redelijk straffe Echinaceatinctuur, naar mijn aanvoelen. En vooral, het smaakt zo lekker fris en fruitig!! Ik gebruik de drogerij van de gehele plant bovengronds, en de smaak ervan is echt exquis! 🙂

  9. ja Anntje; dank u voor een tip goed voor mij die dennenhoning; ga het maken; denk goed voor mijn hoest;

    groetjes Lena

  10. Dennenhoning staat nu 3 dagen op warme plaats. Is het normaal dat er zich een dun schuimlaagje vormt ? En hoe zeef ik de honing het best ?
    Grtjes

    1. Dag Diane, een schuimlaagje heb ik zelf nog nooit gehad. Om te zeven kan je de honing best lichtjes verwarmen au bain marie, dat gaat het makkelijkst. Groetjes!

  11. Mag je dit ook geven aan een kindje van 2jaar ?
    Grtjes

    1. Honing mag je doorgaans niet geven aan kinderen jonger dan 1 jaar.
      Als het kindje ondertussen al honing eet, mag ie ook dennenhoning eten.

Laat een reactie achter op Josina Reactie annuleren

Sluit Menu